| Στόχοι    |   Αντικείμενο    |   Συντελεστές    |   Δικαιώματα 

 Αρχική 

 Επικοινωνία 

 Χάρτης της Σελίδας 

     
 

 Λογοτεχνία Βιβλιογραφία

 
 
 

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Λαμπράκη Μυρσίνη. – Λάδι, Γεύσεις και  Πολιτισμός 5.000 χρόνων, εκδ. Ελληνικά γράμματα, Αθήνα 1999 .

Το βιβλίο «ΛΑΔΙ – γεύσεις και πολιτισμός 5.000 χρόνων» επιχειρεί μια ιστορική, λαογραφική, λατρευτική, θρησκευτική, διατροφική και γαστρονομική προσέγγιση του βασικότερου προϊόντος της ελληνικής γης, του λαδιού.
Το ελαιόλαδο και το δέντρο της ελαίας καταγράφονται εδώ και 5.000 χρόνια στην Κρήτη στη χώρα μας, αλλά και τις χώρες της Μεσογείου σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ανθρώπου.

Αποστολάκης Α. Σταμάτης – Λαογραφικά της ελιάς και του λαδιού, Κρητική Λαογραφία, Εφημ. «Χανιώτικα Νέα», Νοέμβριος 1994 .

Ο συγγραφέας , δάσκαλος και λαογράφος, καταγράφει λεπτομερείς αναφορές σε όλη τη διαδικασία καλλιέργειας, παραγωγής, κατανάλωσης του πιο πολύτιμου προϊόντος της Κρήτης του ελαιολάδου, μέσα από ένα σπάνιο γλαφυρό , λαογραφικό ύφος. Μας παραθέτει όλες τις διαστάσεις της καθημερινότητας της Κρήτης και ιδιαίτερα του Σελίνου, επαρχίας του νομού Χανίων, που συνδέονται με το λάδι και το ελαιόδεντρο.

Σημαντηράκης Βασίλειος – Λυκούδη Μαρίνα – Ελαία η καλλιστέφανος, εκδ. ΕΦΕΣΟΣ

Μέσα από ένα πλούσιο σε φωτογραφίες και κείμενα βιβλίο, οι συγγραφείς συνοδεύουν το ελαιόδεντρο, το ευλογημένο δέντρο σε μια πορεία χιλιάδων χρόνων ανάπτυξης και επιβίωσής του. Σύμβολο λατρείας, πίστης, ειρήνης, Ιστορία πλούσια από αρχαιοτάτων χρόνων και η οποία συνεχίζει να μας χαρίζει πολυποίκιλες συγκινήσεις…..

Ψιλάκης Νίκος – Ψιλάκη Μαρία – Καστανάς Ηλίας – Ο πολιτισμός της ελιάς, το ελαιόλαδο, εκδ. Καρμάνορ, Ηράκλειο 1999 .

Στο βιβλίο αυτό εξετάζεται η ιστορία της ελαιοκαλλιέργειας, η λαογραφία, η λατρεία, η παραδοσιακή διατροφή του «κρητικού διατροφικού προτύπου». Οι συγγραφείς εξετάζουν  με πολλές λεπτομέρειες την  αξία του ελαιολάδου στη ζωή του ανθρώπου, καθώς και πολλές πατροπαράδοτες συνταγές της Κρητικής κουζίνας. Όλα αυτά μέσα σΆ ένα πλούσιο εικονογραφημένο υλικό  και πολλές παραδοσιακές μεθόδους συντήρησης τροφίμων, παρασκευής φαγητών κ.ά.

Σταύρου Τατιάνα, Ελιά, η βιογραφία ενός δέντρου, μια ασυνήθιστη μυθιστορία, εκδ. Ηλίβατον, Αθήνα 2001 .

Ένα καλογραμμένο, με εικόνες και σκίτσα ασπρόμαυρα, βιβλίο. Η συγγραφέας πραγματικά μας διοχετεύει ποικίλα ερεθίσματα μέσα από ποιήματα, στίχους, μικρές μυθιστορίες και διηγήσεις σε μια προσπάθεια να βιώσουμε την αξία του δέντρου της ελιάς και του καρπού του.
Αναφέρεται σε ποιητές και συγγραφείς που ύμνησαν με τον τρόπο τους το ιερό δέντρο ανά τους αιώνες.
Πατεράκης Εμμ. Μιχάλης, Φύση, τέχνη και παράδοση της Κρήτης, εκδ. «Σφακιανός», Ηράκλειο 1981 .
Ο συγγραφέας  μέσα από μια σχηματική αναπαράσταση της  Κρητικής παραδοσιακής ζωής προσπαθεί με απλό και κατανοητό τρόπο  να εξηγήσει τα μέρη από τα οποία αποτελείτο η φάμπρικα στην Κρήτη και πως το καθένα απΆ αυτά λειτουργούσε σΆ ένα ενιαίο σύνολο από το οποίο παρήγετο το ελαιόλαδο με αγνό και φυσικό τρόπο.

Φραγκούλης Κωστής, Τα δίφορα, Ηράκλειο 1961 .

ΜΆ ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο τρόπο, ο ποιητής της παράδοσης της Κρήτης συνταιριάζει τις λέξεις και τα νοήματα σΆ ένα απλό μεγαλείο ποίησης. Γλαφυρότατος στο λόγο του χρησιμοποιεί στα ποιήματα του δυνατές λέξεις και κρύβουν μέσα τους ολόκληρη την Κρήτη, όπως αυτές που «κτίζει» το πανέμορφο αυτό ποίημα: «Τα λιομαζώματα».

Ψιλάκης Νίκος & Μαρία, Κρητική παραδοσιακή κουζίνα, εκδ. Καρμάνωρ, Ηράκλειο 2001 .

Ένα βιβλίο χρήσιμο για όλους τους Κρητικούς, κι όχι μόνο , το οποίο παρακινεί τον καθένα από εμάς να «στήσουμε κατσαρόλα» και να απολαύσουμε μια από 520 συνταγές, παραδοσιακές κυρίως από κάθε γωνιά της Κρήτης. Η Κρητική διατροφή μια από τις πιο υγιεινές και ενδεδειγμένες δίαιτες σήμερα στέλνει το μήνυμα παντού, ενάντια στις κακές διατροφικές συνήθεις του σύγχρονου ανθρώπου.

Καμηλάκης Ι. Παναγιώτης, Οι ελαιώνες της Κρήτης, Εισήγηση στο συμπόσιο: «Η ελιά και το λάδι στον χώρο και το χρόνο», Πρέβεζα 24-26 Νοεμβρίου 2000, Αθήνα 2003 .

Ένα εκτενές κείμενο πλούσιο σε στοιχεία για την ελαιοκαλλιέργεια, σε διάφορες περιοχές της Κρήτης, όπου φύονται διάφορες ποικιλίες ελαιοδέντρων. Αναφέρεται επίσης στην παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη κατά τους αιώνες και αναφέρεται σε πολλούς περιηγητές – ερευνητές που ασχολήθηκαν με την παραδοσιακή ζωή της Κρήτης και την καλλιέργεια της ελιάς.

Καραπιδάκη Λουΐζα – Υφαντής Αρ. Παναγιώτης, Χρήσεις και καταχρήσεις του ελαίου στην ορθοδ. Ευσέβεια, Εισήγηση στο συμπόσιο: «Η ελιά και το λάδι στον χώρο και τον χρόνο», Πρέβεζα 24-26 Νοεμβρίου 2000, Αθήνα 2003 .

Αναφέρεται στη θρησκευτική χρήση της ελιάς και του λαδιού σε διάφορες θρησκευτικές δοξασίες, σε μια προσπάθεια οι συγγραφείς να αναδείξουν το συμβολισμό του ελαιόδεντρου στην ειρήνη, την υγεία, την ευτυχία και την ευημερία του κάθε ανθρώπου. Ελαιόλαδο και θρησκευτικότητα σε μια διαρκή σχέση λατρείας.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Πρεβελάκης Παντελής, ο Κρητικός , 6η έκδοση, Αθήνα, Εστία 1995 .

Το τρίτομο έργο του συγγραφέα, μια αναφορά στην ζωή της Κρήτης μας ξεναγεί στους ηρωικούς τόπους της Κρήτης κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, ενώ συχνά αναφέρεται και στην αγροτική ζωή της Κρήτης με κείμενα για την ελιά και το ελαιόλαδο τα οποία συνυφαίνονται με την καθημερινότητα του κρητικού λαού.

Καζαντζάκης Νίκος, Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, 1952 .

Ο συγγραφέας πέρα από την γλαφυρή περιγραφή προσώπων και πραγμάτων, δίνει το στίγμα του και στη φύση της Κρήτης, το περιβάλλον, την αγροτική ζωή και τα προϊόντα. Πολλές φορές αναφέρεται στα μυθιστορήματά του, όπως σΆ αυτό που γίνεται λόγος στην ελιά, η οποία είναι παρούσα συχνά ως πλαίσιο, όπου «το κάθε φύλλο της ελιάς, στάζει…..φως».

Μανουσάκης Γιώργης, η ελιά και το λάδι στην ελληνική λογοτεχνία .

Ένα λογοτεχνικό ταξίδι του πρόσφατα αποθανόντος συγγραφέα που αναφέρεται στην ελιά από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα με ποικίλες αναφορές ποιητών  και συγγραφέων στο ευλογημένο δέντρο και τον  καρπό του. Μια σταχυολόγηση κειμένων σπουδαίων που αποτελούν μια «περιήγηση» στο χρόνο και τον ελλαδικό χώρο.

Φραγκούλης Κωστής, Τα δίφορα, Ηράκλειο 1961 .

Μοναδική προσωπικότητα, στοχαστής και εμπνευστής της παράδοσης της Κρήτης με μεστά λόγια γεμάτα ουσία και νόημα, ο ποιητής μας «σιγοψιθυρίζει» την ομορφιά της ζωής  μέσα από την απλότητα του λόγου και της απέρριτης περιγραφής των πραγμάτων. Με ανεπανάληπτο τρόπο μας περιγράφει μέσα από πηγαίο, άδολο χιούμορ τη διαδικασία του κύκλου της ελιάς και του ελαιολάδου.

Κονδυλάκης Ιωάννης, Γενή Μανώλης, χρονογράφημα 1930, εκδ. Ελευθερουδάκη .

Γλαφυρός και περιγραφικότατος ο συγγραφέας μέσα απΆ αυτό το χρονογράφημα αναφέρει τη ζωή εκεί στις αρχές του 20ου αιώνα στην Κρήτη κι ενώ το νησί ήταν ακόμα τουρκοκρατούμενο. Η καθαρεύουσα γλώσσα που περιγράφει γεγονότα και καταστάσεις μας δίνουν μια ωραία αίσθηση του χιούμορ. Οι ελιές και οι ραβδιστάδες, πρωταγωνιστές κι εδώ.

Πολ Φορ (Paul Faure) Η καθημερινή ζωή στην Κρήτη τη Μινωική εποχή, Ωκεανίς, Αθήνα 1976 .

Ατόφιες περιγραφές της Κρήτης και της ζωής στις αρχές του 20ου αιώνα επιχειρεί στο οδοιπορικό του στην Κρήτη. Με λεπτομερειακές αναφορές περιγράφει τη διαδικασία της ελαιοσυλλογής, της έκθλιψης του ελαιοκάρπου και της αποθήκευσης του ελαιολάδου στα σπίτια των χωρικών .
Μια ανεπανάληπτη καταγραφή που μπορούμε να συγκρίνουμε με το σήμερα.

Συλλογικό έργο, «Ωδή στην ελιά», Ακαδημίας Αθηνών , 2006 .

Ένα έργο ο τίτλος του οποίου είναι χαρακτηριστικός και περιγράφει μέσα από την πένα πολλών συγγραφέων όλα όσα θα ήθελε ο αναγνώστης, ο ερευνητής να μελετήσει. Θέματα σχετικά με την ελιά, το δέντρο που όλοι αγαπάμε από τον καρπό του, την καλλιέργειά του μέχρι το χρυσοκίτρινο προϊόν του. Όλα αυτά μέσα από μια ωδή ξεχωριστή που αναφέρεται στις λατρείες, στην τέχνη, στον πολιτισμό του γενικότερα. Όλα συνυφασμένα με το άρωμα, το χρώμα, τη γεύση του ελαιολάδου που χιλιάδες χρόνια τώρα απολαμβάνουν οι Κρήτες.

Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων, Αγροτικός Αύγουστος 2002, Ελιά, Ελαιόλαδο, υγεία, πολιτισμός, Χανιά, Αύγουστος 2002 .

Η ζωή της Κρήτης είναι συνυφασμένη με την ελιά και το ελαιόλαδο. ΣΆ αυτό το βιβλίο, με περίσσιο μεράκι ο συγγραφέας της έκδοσης μας δίνει την ευκαιρία να «γευτούμε» το ελαιόλαδο και την ελιά μέσα από μαντινάδες, παροιμίες, ριζίτικα, ποιήματα, πεζογραφήματα. Να απολαύσουμε τις μεγάλες μυλόπετρες που έλιωναν τις ελιές και τις θαυμάσιες εικόνες….

Καζαντζάκης Νίκος, Αναφορά στον Γκρέκο , Ζ΄ επανεκτύπωση .

Μια περιήγηση στην Κρήτη του χθες, στα χρόνια του μεγάλου κρητικού συγγραφέα, όπου μοναδικές εικόνες ξετυλίγονται απΆ άκρη σΆ άκρη στο νησί και περιγράφουν την ιστορική, κοινωνική, οικονομική ζωή της Κρήτης. Χρόνια δύσκολα, όπου τα χνώτα του Τούρκου ήταν εδώ. ΣΆ αυτό το πλαίσιο η ελιά και το ελαιόλαδο έχει την τιμητική του σε αρκετές εικόνες….

Καζαντζάκης Νίκος, ο Καπετάν Μιχάλης, Αθήνα 1974 .

Εικόνες, σκηνές άπειρον τόλμης και ανδρείας με πρωταγωνιστή τον Καπετάν Μιχάλη, στο πρόσωπο του οποίου συμβολίζεται ολόκληρη η Κρήτη. Πηγαίο χιούμορ και ομορφιά ψυχής, ο ήρωας του βιβλίου, περνοδιαβαίνει το Μεγάλο Κάστρο το τουρκοπατημένο , είναι ανήσυχος και αποφασιστικός.
Τα ελαιόδεντρα βρίσκονται σε κάθε του βήμα, μάρτυρες μιας εποχής που έφυγε….

Αποσπάσματα από ντοκιμαντέρ